عصبانیت بهائیت از اربعین؛ سقوط «وحدت عالم انسانی» در میدان واقعیت

پیاده‌روی اربعین طی سال‌های اخیر به بزرگ‌ترین اجتماع داوطلبانه، دینی و فراملی در جهان بدل شده است. این رویداد تنها یک مناسک مذهبی نیست، بلکه یک قدرت اجتماعی و فرهنگی خودجوش است که بدون ساختارهای رسمی، میلیون‌ها نفر را از ده‌ها کشور گرد هم می‌آورد. چنین پدیده‌ای پیام مقاومت، وفاداری به باور دینی، و توان سازماندهی غیرمتمرکز مردم را به نمایش می‌گذارد؛ پیامی که در تضاد بنیادین با تلاش‌های بلندمدت جریان‌های دین‌زدا قرار دارد.  

شبکه‌هایی همچون منوتو که وابسته به تشکیلات سیاسی بهائیت است، از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، اربعین را نه صرفاً یک مناسک مذهبی، بلکه یک رقیب ایدئولوژیک می‌بینند. بهائیت سازمانی مدعی ساخت «امت جهانی» تحت گفتمان «وحدت عالم انسانی» است، اما این وحدت در مدل آنان جایگزین همبستگی مذهبی و فرهنگی ملت‌هاست، نه مکمل آن. اربعین نشان می‌دهد که بدون مدل مدیریتی و فلسفی بهائی، همبستگی انسانی گسترده و پایدار می‌تواند بر محور دین و مقاومت شکل گیرد. از نگاه این جریان، چنین الگویی یک تهدید راهبردی است، زیرا انحصار روایت جهانی‌گرایی را از دست آنها خارج می‌کند و ثابت می‌کند دین هنوز توان بسیج اجتماعی و جهانی دارد.  

شعار «وحدت عالم انسانی» در بهائیت، به ظاهر مرزهای اعتقادی و جغرافیایی را حذف می‌کند، اما عملکرد رسانه‌ای و تاریخی بهائیت نشان داده که این وحدت فقط وقتی ارزشمند است که تحت رهبری و آموزه‌های خودشان باشد. گردهمایی میلیونی شیعیان که نه بر اساس آموزه‌های بهائیت، بلکه بر محور عشق به امام حسین شکل گرفته، در این منطق نه تنها حمایت نمی‌شود، بلکه با تخریب و تهمت هدف قرار می‌گیرد. این رفتار، ادعای جهان‌شمولی وحدت را بی‌اعتبار کرده و آن را به ابزاری تبلیغاتی-سیاسی تقلیل می‌دهد.  

عصبانیت رسانه‌ای نسبت به اربعین را می‌توان واکنشی به شکست گفتمانی دانست. دهه‌ها فعالیت فرهنگی و رسانه‌ای برای کاهش نقش دین در حیات عمومی ایرانیان، در برابر موج میلیونی پیاده‌روی اربعین رنگ می‌بازد. سرمایه‌گذاری سنگین در ساخت هویت جهانی غیرمذهبی، با یک حرکت مردمی، بدون بودجه و کنترل متمرکز، ناکام می‌ماند. اربعین برای جریان‌های مخالف دین مانند یک آینه عمل می‌کند که ضعف و تناقض ایدئولوژی آنها را آشکار ساخته و نشان می‌دهد وحدت انسانی می‌تواند از مسیر مذهبی، عاشورایی و مقاومت‌محور نیز شکل گیرد.  

این تضاد آشکار میان شعار رسمی بهائیت و رفتار عملی رسانه‌های وابسته، فرصتی برای جبهه فرهنگی و رسانه‌ای داخلی است تا با برجسته‌سازی این تناقض، نه تنها مشروعیت گفتمان رقیب را به چالش بکشد، بلکه کارآمدی اربعین را به‌عنوان الگوی وحدت واقعی و مردمی در سطح جهانی معرفی کند.